Posts tonen met het label KPN. Alle posts tonen
Posts tonen met het label KPN. Alle posts tonen
donderdag, mei 02, 2019
Spectrum in Nederland
De huidige spectrumposities en wat er bijkomt in de veilingen van 2020 en 2022.
zondag, januari 12, 2014
Waarom komen dingen niet van de grond in de Nederlandse telecommarkt?
Problemen:
- Toetredingsdrempel. Telecom/energie hebben een hoge toetredingsdrempel voor passief netwerk. Unbundling is dus een goed idee: kosten van een actief netwerk zijn een stuk lager. Toch heeft unbundling in NL gefaald. Waarschijnlijk omdat de kabel landelijk dekkend is: KPN werd toegestaan om alle concurrenten over te nemen want er was voldoende concurrentie. In UK, waar de kabel niet landelijk dekkend is, werkt unbundling een stuk beter.
- Regulatory risk/uncertainty. Niet alleen een overvloed aan regulering, maar ook onzekerheid ontneemt partijen de lust om te bieden/investeren. Waarschijnlijk verbaast de markt zich erover dat KPN al die overnames mocht doen (incl. Reggefiber: uitgerekend de partij die een nieuw passief netwerk bouwt).
- Investeringsbereidheid: Iets waar we niets aan kunnen doen, is de korte-termijnhorizon van veel partijen. Er is weinig bereidheid vijf jaar lang tegen verliezen aan te kijken. CIF/CAIW slaagt er niet in een tweede unbundler te strikken omdat het hoge financiele commitment eist (schaal), waar niemand toe bereid is. Zeer interessant is of Vodafone en Tele2 inderdaad (zoals ze beloven) op korte termijn Reggefiber gaan unbundlen.
- Tegenwerkende incumbent. Hoe krijg je de PTT onder controle? Chinese muren? Boetes?
- Collusie. De neiging tot collusie blijft bestaan, zie recente uitspraak van ACM over de mobiele markt.
- Overstapdrempels. IT systemen moeten voldoen aan overheidseisen? (Interessante ontwikkeling: AT&T biedt overstappers van T-Mobile USA in totaal maximaal $450 voor early termination fees. Respons T-Mobile USA: wij bieden iedereen die naar ons toe komt in totaal maximaal $650.)
Oplossingen:
- Belastingstimulus. De Innovation Box (KPN en Ziggo maken ervan gebruik) reduceert VpB tot 5% (voor een beperkte periode). Kan dat breder beschikbaar worden gesteld?
- NFV/SDN. De concurrentie van OTT-partijen dwingt operators tot de vraag: kunnen we ermee leven dat we een dumb pipe worden? Zo nee, dan bieden ontwikkelingen zoals NFV en SDN kansen: de operator manifesteert zich meer als software partij, betreedt de developer markt (operator OTT diensten). En kan dus een beroep doen op de Innovation Box.
- Nieuwe toetreder. Het reserveren van spectrum voor een nieuwe toetreder mag succesvol heten, ook al zijn de bestaande MNO's er tegen. Nieuwe toetreders om scherp in de gaten te houden (bewijs opbouwen voor de stelling dat spectrum reserveren werkt) zijn: Free (Frankrijk, lancering begin 2012), Tele2 (Nederland, lancering 2015) en SWAN (Slowakije, lancering 2014/15). Interessant is dat Free en SWAN al lanceren bij een dekking van ca. 25% en vertrouwen op nationale roaming; Tele2 doet dat niet.
- Structural separation. Bij andere netwerken (electra, spoor) is dit al toegepast: het passieve netwerk is in overheidshanden, de actieve laag c.q. de dienstenlaag is open voor concurrentie. (Als KPN goedkeuring krijgt voor de verkoop van E-Plus, krijgt het EUR 3,6 mrd. Daarmee kan de overname van Ziggo + UPC + CIF betaald worden. Vervolgens kan passief afgesplitst worden en opengesteld. Er moet natuurlijk wel een goed lange-termijn plan komen om uiteindelijk tot een nationale infrastructuur te komen, gegeven de overlap in netwerken.)
Voorbeelden:
- VS. Kroes schuift de Amerikaanse markt vaak ten onrechte naar voren als voorbeeld, maar gezegd moet worden dat de mobiele markt in de VS een stuk dynamischer is dan bij ons. Er zijn ook TD-LTE netwerken (Sprint) en er is innovatie in abonnementen (zie de Uncarrier strategie van T-Mobile USA). Voorbeeld: bij alle grote spelers heb je nu de mogelijkheid abonnement te nemen waardoor je automatisch ieder jaar een nieuwe handset krijgt (bij T-Mobile USA het dat JUMP).
- Zie boven: Frankrijk en Slowakije voor de mobiele markt.
- Structural separation (vastelijn): Nieuw-Zeeland, Singapore (Australië is onduidelijk door wisseling van regering).
maandag, mei 23, 2011
Het is tijd voor 'above-the-line' adverteren voor FTTH
Terwijl KPN weigert de uitrol van glasvezel via Reggefiber te versnellen, neemt het aantal plaatsen waar deze joint venture actief is respectabele vormen aan. Wij tellen momenteel meer dan 110 gemeenten waar de aanleg ergens verkeert tussen vraagbundeling of planning van nieuwbouw en voltooiing. En dan tellen we plaatsen als Lisse en Den Haag, waar plannen in een vroeg stadium gesmoord werden, niet mee. Enkele tientallen betreffen nieuwbouwprojecten van wisselend formaat, varieren van nog geen honderd tot enkele duizenden woningen, maar ook dat zijn belangrijke projecten. Aangrenzende wijken kunnen immers relatief eenvoudig meegenomen worden. In rond de 30 plaatsen en wijken loopt momenteel een vraagbundelingstraject. Al met al is dus inmiddels in meer dan een kwart van de Nederlandse gemeenten (totaal 418) op een of andere manier de aanleg van FTTH aan de orde - en dan nemen we andere netwerkbouwers, met name CIF, nog niet eens mee.
Wat opvalt aan de vraagbundlingstrajecten is dat een fors aantal daarvan begin juni, wanneer bekeken wordt of de ten doel gestelde 30 (of 40) procent gehaald is, zijn apotheose bereikt. Dat geldt bijvoorbeeld voor Breukelen, Bunschoten, Castricum, Denekamp, Nunspeet en Wijk bij Duurstede. Als je het wat ruimer neemt en kijkt naar de plaatsen waar rond de zomer de vraagbundeling afgerond wordt, dan kom je zelfs tot enkele tientallen plaatsen. De vraag rijst: waarom grijpt men zo langzamerhand niet naar het instrument van het 'above-the-line' (ATL: massamedia, zoals TV) adverteren? De kabel, verenigd in NLkabel, heeft dat in het verleden wel gedaan voor breedband internet en het FTTH Platform zou een goed instituut zijn voor een gecoördineerde glasvezelcampagne. In plaats van de glasvezelboodschap intern binnen de sector uit te dragen, of te sturen op diensteninnovatie, zou een ATL-campagne wel eens effectiever kunnen zijn. Immers, daarmee bereik je in een klap miljoenen Ziggo en UPC-abonnees. Vooral voor de vele aanbieders met weinig naamsbekendheid (XMS, Lijbrandt, OnsNet, Concepts ICT, Solcon, InterNLnet, Tweak, Plinq, KinkXL, Kliksafe) zou dat aantrekkelijk kunnen zijn. Bovendien zijn ze met zo'n groot aantal, dat de kosten ruim uitgesmeerd kunnen worden.
Het bereik van glasvezel is nog altijd beperkt: nog geen 10 procent van de huishoudens. Per 31 maart 2011 zijn er in totaal 693.000 homes passed bij Reggefiber. De vraag is dus wel of ATL kan lonen, maar het grote aantal gemeenten speelt ook een rol. En daarnaast kan het verstandig zijn het begrip glasvezel een grotere naamsbekendheid te geven. Het aantal abonnees is nog geringer: 198.000 (penetratie 28,6%). KPN Retail is goed voor 7,2 procent van de abonnees en de andere aanbieders hebben 21,4 procent. Wel moet daarbij opgemerkt worden dat KPN terrein wint: het heeft nu 50.000 FTTH-abonnees, tegen 21.000 een jaar geleden en 2.000 twee jaar geleden. KPN had aanvankelijk te kampen met haperende 'leverstraten' en tijdens de jongste Investor Day werden aanvullende investeringen aangekondigd in de kwaliteit van de dienstverlening. Daardoor kan het steeds vlotter nieuwe klanten aansluiten. Tijdens de Investor Day werden overigens ook nieuwe FTTH-proposities aangekondigd en de intentie om klanten naar glasvezel te laten migreren.
Het migreren naar glasvezel is een lastige zaak. Onderscheidende diensten zijn er niet, ook al wordt er nog zo naar gezocht. Wel kan de beschikbaarheid van open netwerken ertoe leiden dat zaken als zorg-op-afstand meer omarmd zullen worden door de aanbieders van dergelijke diensten. Tot die tijd kan een migratie naar glas gestuurd worden door te apelleren aan een gevoel van zekerheid door te wijzen op de toekomstvastheid van het netwerk. Voor KPN is de migratie bovendien nauwelijks interessant, want als we er gemakshalve van uit gaan dat Reggefiber tot het concern behoort, dan moeten sowieso twee netwerken in de lucht worden gehouden: koper en glas. Pas op lange termijn is de migratie zinvol, omdat dan het kopernetwerk uitgefaseerd kan worden (afgezien van vraagstukken als: is er een opruimplicht voor koper? wat moeten unbundlers die nog op het koper zitten? is er voor het koper misschien een andere functie denkbaar?). Pas dan gaat KPN grote kostenvoordelen oogsten en kan weer een nieuwe grote ontslagronde aangekondigd worden.
In het algemeen zijn er twee variabelen waarmee de migratie gestuurd kan worden:
- De prijs: kan voor glasvezel een premie gevraagd worden?
- De diensten: kunnen extra diensten gereserveerd worden voor glas?
Caiway, nog onderdeel van CIF maar bij goedkeuring door de NMa binnenkort een KPN-dochter, geeft een voorbeeld van hoe de migratie met zachte hand afgedwongen kan worden. Wie over coax een triple play kiest, met 50/4 Mbps (down/up), betaalt ongeveer 72 euro per maand. Een vrijwel identiek pakket op glasvezel kost 60 euro per maand en voor 80 euro per maand beschik je over een triple play met 90/90 Mbps. Kortom, Caiway kiest ervoor glas lager te tariferen om de migratie in de hand te werken.
Als de glasaanbieders bereid zijn de handen ineen te slaan om een ATL-campagne op TV te draaien, dan hebben ze hun filmpje met BN-ner al klaar (http://youtu.be/Z9MNnKOJRnw). Reggefiber is er na zijn recente rebranding klaar voor om de spil in zo'n campagne te zijn en heeft er natuurlijk alle belang bij. KPN zelf heeft echter geen prikkel directe prikkel om mee te doen. Het zal ervan af hangen of KPN actief op migratie naar FTTH gaat sturen. Dat moet de komende maanden duidelijk worden.
dinsdag, november 25, 2008
OPTA neemt Reggefiber model als uitgangspunt
De Opta heeft ontwerpbeleidregels gepubliceerd voor toegang tot de door KPN en Reggefiber geplande glasvezelnetwerken. Marktpartijen kunnen tot 8 december reageren. Op 19 december komt de Opta vervolgens met het finale marktbesluit, de finale versie van de beleidsregels en een ontwerp tariefbesluit. Dat laatste staat vervolgens zes weken open voor consultatie en geldt voor de driejaarsperiode 2009-2011.
Het gaat hier uitsluitend om toegang tot de passieve laag (ODF toegang: optical distribution frame), niet om de actieve laag. De tarieven zijn van toepassing op ontbundelde lijnen, co-locatie en backhaul.
Opta stelt een tariefplafond voor om tot een goede trade-off in de tarifering te komen: niet te hoog (om concurrentie te stimuleren) en niet te laag (om investeringen te stimuleren). Dat moet er tevens voor zorgen dat de partijen geen buitensporige tarieven stellen en dat er evenmin marge-uitholling (squeeze) kan plaatsvinden. Aan het begin van iedere driejaarsperiode bekijkt de Opta of de IRR (internal rate of return) zich boven het normrendement bevindt. Zo ja, dan treedt het plafond in werking. Wel wordt de IRR jaarlijks geindexeerd (CPI).
Het tariefvoorstel is gebaseerd op de huidige tarieven van Reggefiber. De Opta hanteert een kostenmodel (DCF) gebaseerd op EDC/WPC (embedded direct cost/wholesale price cap). Daaruit leidt het een IRR af waarbij de netto contante waarde nul is. Het normrendement is gelijk aan een all-risk WACC (weighted average cost of capital). In de basis is de WACC afgeleid van het huidige kopernetwerk van KPN, vermeerderd met opslagen voor glasvezel (vanwege verhoogd risico) en regulering (die per definitie enige onzekerheid met zich meebrengt omdat soms achteraf ingegrepen wordt). Deze gevens dienen tegelijkertijd als input voor de NMa bij de beoordeling van de joint venture van KPN en Reggefiber (Glashart, met 41% voor KPN).
Indien de Opta bij toetsing een IRR meet die groter is dan de WACC, dan is er sprake van overwinst en gaat het tariefplafond omlaag. In het vervolg van de driejaarsperiode wordt deze wel jaarlijks vermeerderd met een inflatiecorrectie (CPI).
De Opta publiceert tevens de huidige Reggefiber-tarieven. Er zijn eenmalige kosten en terugkerende kosten. Eenmalig zijn de aansluitkosten (100 euro), kosten van de-patching (nader te bepalen), telco-telco migratie (125 euro) en een aansluitbijdrage per Area-PoP (point of presence; 3.000 euro). Terugkerend zijn de kosten van de verbinding van de Area-PoP met de City-PoP (600 euro per maand voor 2x28 fibers) en de huisvesting per Area-PoP (500 euro per maand). De hierop gebaseerde ODF-tarieven voor een fiber pair zijn nog afhankelijk van de capex-investering en varieren van 12 tot 15 euro per maand. Daarbij geldt een tariefplafond van resp. 14,50 en 17,50 euro per maand. Ten slotte wordt een grootverbruikkorting gegeven, van 2,5 procent bij 2.000 lijnen oplopend tot 20 procent bij 26.000 lijnen.
Het gaat hier uitsluitend om toegang tot de passieve laag (ODF toegang: optical distribution frame), niet om de actieve laag. De tarieven zijn van toepassing op ontbundelde lijnen, co-locatie en backhaul.
Opta stelt een tariefplafond voor om tot een goede trade-off in de tarifering te komen: niet te hoog (om concurrentie te stimuleren) en niet te laag (om investeringen te stimuleren). Dat moet er tevens voor zorgen dat de partijen geen buitensporige tarieven stellen en dat er evenmin marge-uitholling (squeeze) kan plaatsvinden. Aan het begin van iedere driejaarsperiode bekijkt de Opta of de IRR (internal rate of return) zich boven het normrendement bevindt. Zo ja, dan treedt het plafond in werking. Wel wordt de IRR jaarlijks geindexeerd (CPI).
Het tariefvoorstel is gebaseerd op de huidige tarieven van Reggefiber. De Opta hanteert een kostenmodel (DCF) gebaseerd op EDC/WPC (embedded direct cost/wholesale price cap). Daaruit leidt het een IRR af waarbij de netto contante waarde nul is. Het normrendement is gelijk aan een all-risk WACC (weighted average cost of capital). In de basis is de WACC afgeleid van het huidige kopernetwerk van KPN, vermeerderd met opslagen voor glasvezel (vanwege verhoogd risico) en regulering (die per definitie enige onzekerheid met zich meebrengt omdat soms achteraf ingegrepen wordt). Deze gevens dienen tegelijkertijd als input voor de NMa bij de beoordeling van de joint venture van KPN en Reggefiber (Glashart, met 41% voor KPN).
Indien de Opta bij toetsing een IRR meet die groter is dan de WACC, dan is er sprake van overwinst en gaat het tariefplafond omlaag. In het vervolg van de driejaarsperiode wordt deze wel jaarlijks vermeerderd met een inflatiecorrectie (CPI).
De Opta publiceert tevens de huidige Reggefiber-tarieven. Er zijn eenmalige kosten en terugkerende kosten. Eenmalig zijn de aansluitkosten (100 euro), kosten van de-patching (nader te bepalen), telco-telco migratie (125 euro) en een aansluitbijdrage per Area-PoP (point of presence; 3.000 euro). Terugkerend zijn de kosten van de verbinding van de Area-PoP met de City-PoP (600 euro per maand voor 2x28 fibers) en de huisvesting per Area-PoP (500 euro per maand). De hierop gebaseerde ODF-tarieven voor een fiber pair zijn nog afhankelijk van de capex-investering en varieren van 12 tot 15 euro per maand. Daarbij geldt een tariefplafond van resp. 14,50 en 17,50 euro per maand. Ten slotte wordt een grootverbruikkorting gegeven, van 2,5 procent bij 2.000 lijnen oplopend tot 20 procent bij 26.000 lijnen.
dinsdag, januari 08, 2008
Telewerken en FTTH hoger op de politieke agenda's?
In de luwte van de feestdagen verscheen in Trouw een artikel van de hand van Vincent Dekker rond de opvattingen van professor William Melody. De SP was er als de kippen bij om zijn uitspraken in te zetten in de strijd tegen de opmars van private equity (‘sprinkhanen’), althans waar het ‘belangrijke infrastructuur’ betreft zoals KPN die heeft. De koppenmaker van Trouw had er de pakkende titel ‘We worden blind bestolen en politici zeggen niets’ (auw) boven gezet.
Het artikel van Vincent Dekker kwam niet als een verrassing. Hij was kennelijk net zo onder de indruk van Melody’s betoog, bij de conferentie ‘Broadband Cities’ (november jl.), als ik. Vincent, die ik daar ontmoette, geeft in het artikel de stand van zaken goed weer. Melody is overduidelijk tegen het opkopen van bedrijven als KPN door private equity instellingen – en dat terwijl de overheid er geen bezwaar in ziet. Een dergelijke scheidslijn is ook goed te trekken tussen het politieke links (tegen) en rechts (voor).
Laat ik in het kort de bevindingen van William Melody, die o.a. doceert aan de London School of Economics, samenvatten. Afgelopen zomer publiceerde hij een rapport over de stand van zaken bij TDC, de voormalige Deense PTT. Dit bedrijf werd begin 2006 door private equity investeerders opgekocht. ‘The usual suspects’ zaten in het consortium: APAX, Blackstone, KKR en Providence. Sindsdien hebben de nieuwe eigenaren zichzelf exorbitante dividenden laten uitbetalen, gefinancierd door leningen uit naam van TDC en door de verkoop van talloze buitenlandse assets. De rentelasten zorgen ervoor dat TDC nauwelijks meer geld over heeft om te investeren in het Deense vaste net. Het gevolg is dat Denemarken nu begint achter te lopen op het gebied van breedbandpenetratie.
Zonder nu de Milton Friedman (vrije markten) vs. Naomi Klein (anti-globalist) tegenstelling helemaal te willen uitdiepen, vind ik het wel interessant om te bepalen waar nu precies het meningsverschil zit. Talloze voormalige overheidsbedrijven zijn met succes geprivatiseerd, maar waar het om zorg, de trein en nu dus ook het telefoonnet gaat, lopen de meningen uiteen. Is er hier sprake van natuurlijke monopolies? Of heeft marktwerking ongewenste neveneffecten?
Het grote pijnpunt is volgens mij de korte horizon van private equity. In het geval van TDC is dat vijf jaar, daarna willen ze de tent weer verkopen. Daardoor zijn investeringen voor de langere termijn uitgesloten. Denk aan FTTH, fiber-to-the-home. Een dergelijke nieuwe infrastructuur, zo is mijn stellige overtuiging, is een voorwaarde voor telewerken, iets waarvoor de FNV zich sinds kort sterk maakt. Meer telewerken betekent: een hogere productiviteit (minder tijdverlies in de file, flexibel met je tijd omgaan), een beter milieu (minder files), een hogere arbeidsmarktparticipatie (herintredende moeders en gedeeltelijk gehandicapten kunnen makkelijker terugkeren) en een betere ‘quality of life’ (werken en wonen waar je wilt). Als dat geen recept is voor economische groei en politiek succes – voor ‘links’ én ‘rechts’!
Maar, er is dus sprake van een impasse. Aan de ene kant geloven ‘we’ in vrije markten en minimale regulering, aan de andere kant zien ‘we’ de voordelen van FTTH.
Hoe komen we eruit? Ik zie de volgende routes:
1. Niets doen en hopen dat het vanzelf weggaat. KPN sluipt de FTTH-markt in door per jaar pakweg 2% van het kopernet te verglazen. Gaat private equity ons land voorbij (drie weesgegroetjes), dan verdwijnt het probleem op termijn dus vanzelf.
2. Regulering. Dat is de optie van Melody. Wat het precies zou kunnen betekenen, weet ik niet. Het lijkt me hopeloos ingewikkeld en kansloos.
3. Bewustwording. Met een beetje geluk, en pressie vanuit de FNV, komt telewerken (en dus FTTH) hoog op de politieke agenda’s. Daardoor wordt FTTH beter op waarde geschat (letterlijk), ook door hen die een korte termijn horizon hebben: beleggers, private equity en menig ondernemingsbestuur (als gevolg van korte termijn incentivering).
4. Goed management. Niet alleen moeten telecombedrijven zwaar inzetten op FTTH, ze doen er daarnaast goed aan de balans niet te laten ‘verslappen’. Met een fors deel vreemd vermogen frustreer je het private equity spel, dat gebaseerd is op lenen uit naam van de prooi. Gecombineerd met een hogere beurswaardering (door een hogere waardering van FTTH) krijgen deze fondsen bijgevolg hun rekensommetjes niet meer rond en zullen ze ergens anders moeten gaan jagen.
Het zal duidelijk zijn dat een combinatie van 3 en 4 mijn voorkeur heeft.
Het artikel van Vincent Dekker kwam niet als een verrassing. Hij was kennelijk net zo onder de indruk van Melody’s betoog, bij de conferentie ‘Broadband Cities’ (november jl.), als ik. Vincent, die ik daar ontmoette, geeft in het artikel de stand van zaken goed weer. Melody is overduidelijk tegen het opkopen van bedrijven als KPN door private equity instellingen – en dat terwijl de overheid er geen bezwaar in ziet. Een dergelijke scheidslijn is ook goed te trekken tussen het politieke links (tegen) en rechts (voor).
Laat ik in het kort de bevindingen van William Melody, die o.a. doceert aan de London School of Economics, samenvatten. Afgelopen zomer publiceerde hij een rapport over de stand van zaken bij TDC, de voormalige Deense PTT. Dit bedrijf werd begin 2006 door private equity investeerders opgekocht. ‘The usual suspects’ zaten in het consortium: APAX, Blackstone, KKR en Providence. Sindsdien hebben de nieuwe eigenaren zichzelf exorbitante dividenden laten uitbetalen, gefinancierd door leningen uit naam van TDC en door de verkoop van talloze buitenlandse assets. De rentelasten zorgen ervoor dat TDC nauwelijks meer geld over heeft om te investeren in het Deense vaste net. Het gevolg is dat Denemarken nu begint achter te lopen op het gebied van breedbandpenetratie.
Zonder nu de Milton Friedman (vrije markten) vs. Naomi Klein (anti-globalist) tegenstelling helemaal te willen uitdiepen, vind ik het wel interessant om te bepalen waar nu precies het meningsverschil zit. Talloze voormalige overheidsbedrijven zijn met succes geprivatiseerd, maar waar het om zorg, de trein en nu dus ook het telefoonnet gaat, lopen de meningen uiteen. Is er hier sprake van natuurlijke monopolies? Of heeft marktwerking ongewenste neveneffecten?
Het grote pijnpunt is volgens mij de korte horizon van private equity. In het geval van TDC is dat vijf jaar, daarna willen ze de tent weer verkopen. Daardoor zijn investeringen voor de langere termijn uitgesloten. Denk aan FTTH, fiber-to-the-home. Een dergelijke nieuwe infrastructuur, zo is mijn stellige overtuiging, is een voorwaarde voor telewerken, iets waarvoor de FNV zich sinds kort sterk maakt. Meer telewerken betekent: een hogere productiviteit (minder tijdverlies in de file, flexibel met je tijd omgaan), een beter milieu (minder files), een hogere arbeidsmarktparticipatie (herintredende moeders en gedeeltelijk gehandicapten kunnen makkelijker terugkeren) en een betere ‘quality of life’ (werken en wonen waar je wilt). Als dat geen recept is voor economische groei en politiek succes – voor ‘links’ én ‘rechts’!
Maar, er is dus sprake van een impasse. Aan de ene kant geloven ‘we’ in vrije markten en minimale regulering, aan de andere kant zien ‘we’ de voordelen van FTTH.
Hoe komen we eruit? Ik zie de volgende routes:
1. Niets doen en hopen dat het vanzelf weggaat. KPN sluipt de FTTH-markt in door per jaar pakweg 2% van het kopernet te verglazen. Gaat private equity ons land voorbij (drie weesgegroetjes), dan verdwijnt het probleem op termijn dus vanzelf.
2. Regulering. Dat is de optie van Melody. Wat het precies zou kunnen betekenen, weet ik niet. Het lijkt me hopeloos ingewikkeld en kansloos.
3. Bewustwording. Met een beetje geluk, en pressie vanuit de FNV, komt telewerken (en dus FTTH) hoog op de politieke agenda’s. Daardoor wordt FTTH beter op waarde geschat (letterlijk), ook door hen die een korte termijn horizon hebben: beleggers, private equity en menig ondernemingsbestuur (als gevolg van korte termijn incentivering).
4. Goed management. Niet alleen moeten telecombedrijven zwaar inzetten op FTTH, ze doen er daarnaast goed aan de balans niet te laten ‘verslappen’. Met een fors deel vreemd vermogen frustreer je het private equity spel, dat gebaseerd is op lenen uit naam van de prooi. Gecombineerd met een hogere beurswaardering (door een hogere waardering van FTTH) krijgen deze fondsen bijgevolg hun rekensommetjes niet meer rond en zullen ze ergens anders moeten gaan jagen.
Het zal duidelijk zijn dat een combinatie van 3 en 4 mijn voorkeur heeft.
woensdag, september 26, 2007
KPN mikt op prijselasticiteit en outsourcing
In een interview met het Duitse Handelsblatt van gisteren liet Ad Scheepbouwer doorschemeren dat KPN-dochter E-Plus doorgaat op het pad van prijsvechten.
Mobiele telefonie is in Duitsland relatief weinig populair, getuige het lage aantal belminuten per klant per maand. Scheepbouwer wijst op gemiddelde belkosten van 14 c/min, ofwel 3.5 x de kosten van 'vast'. In andere Europese landen is dat slechts 2 x. Het tarief moet omlaag naar 8 c/min, vindt Scheepbouwer. Prijselasticiteit (dus scherp hogere volumes) moet ervoor zorgen dat de omzet er niet onder lijdt. Hinderpaal bij zo'n tarief is het afwikkeltarief (mobile termination), dat momenteel nog boven de 8 c/min ligt. T-Mobile en Vodafone hanteren 9.94 c/min, E-Plus en O2 zitten op 8.78 c/min.
Hiermee wil KPN het marktaandeel verder laten groeien. Het is wat omslachtig verwoord, en daardoor verkeerd geciteerd op andere bronnen (van 15% naar 30%), maar het komt neer op wat er in de tabel staat (30% van de mobile-only markt).
Interessant, maar door de andere media over het hoofd gezien, zijn de uitlatingen over outsourcing (E-Plus heeft al een deal met Alcatel-Lucent). Het enige wat KPN wil doen is verkoop, marketing en kwaliteitsbewaking.
Opmerkingen:
- Ik ben positief over dit inzetten op elasticiteit. Op lange termijn zullen de tarieven van vast en mobiel verder convergeren. Mobiel bellen zal vast bellen steeds verder verdringen.
- De marktleiders T-Mobile en Vodafone zullen last houden van E-Plus, dat gestaag marktaandeel wint. Echter, de E-Plus strategie (het in de markt zetten van goedkope sub-brands zoals Simyo en Base) zal verder navolging vinden. Onlangs is O2 gestart met Fonic en T-Mobile met congstar (double play met internet).
- Wat outsourcing betreft: het wachten is op outsourcing van het vaste net. KPN heeft al een reeks deals voor deelgebieden gesloten met o.a. IBM en Accenture.
dinsdag, september 04, 2007
KPN kent de 'sweet spots'
KPN versnelt en verruimt de inkoop van eigen aandelen. De boodschap is drieledig en mikt vooral op de 'sweet spots' van de PR voor beursgenoteerde telco's: free cashflow (hoog, of op z'n minst stabiel), acquisities (alleen bij uitzondering) en aandeelhouderswaarde (ons belangrijkste doel).
- FCF: 'het zit wel goed met onze free cashflow', lijkt men te willen zeggen. De omzetgroei is minimaal, maar de kosten gaan omlaag door het All-IP project en de investeringen (in IPTV) zijn goed te dragen. Toch is het geen echte verrassing, want de EBITDA ligt vrij stabiel op tegen de EUR 5 miljard en de capex op grofweg ruim EUR 1.5 miljard. Dan blijft er nog wel wat ruimte over (als je ook Getronics meeneemt).
- Acquisities: “... verwacht in de resterende maanden van 2007 geen overnamekansen die tot een significant hogere aandeelhouderswaarde kunnen leiden“. Een 'politiek zeer correcte' formulering. Beleggers horen dit graag. Bouygues is van de baan en blijkbaar is Getronics genoeg om in de ICT uit te breiden.
- Koers: “... om zodoende te kunnen profiteren van de lage beurskoersen“. Een duidelijke boodschap. Heel anders dan Wolters Kluwer, dat zijn inkoopprogramma traag uitvoert, terwijl de koers dipt.
vrijdag, december 08, 2006
Koper vs. coax: glasvezel wint!
In communicatieland is sprake van een vrij zuivere tweedeling: zij die geloven in glasvezel en zij die dat niet doen.
Koperboeren ofwel telecomproviders (PTTs en alternatieve aanbieders):
Zij houden het dikwijls op de mogelijkheden van xDSL-technologie om de bandbreedte verder op te voeren. John Cioffi gelooft zelfs dat koper uiteindelijk meer mogelijkheden biedt dan glasvezel. De nieuwste xDSL-variant, VDSL2, belooft 100 Mbps.
Recent spraken BT en AT&T uit de business case van FTTH (fiber to the home) niet rond te krijgen. Ze vinden FTTH te duur; de investeringen worden volgens deze bedrijven (en de meeste andere, inclusief KPN en Deutsche Telekom) niet gerechtvaardigd door de vraag. Zij brengen de fiber niet verder dan een node (FTTN) of street cabinet, het laatste stuk naar de klant is de bestaande koperdraad. FTTH passen zij hooguit toe in nieuwe wijken. Overigens moet je je realiseren dat glasvezel al een groot deel van alle netwerken uitmaakt, namelijk in de backbone en de lange-afstandsverbindingen. Alleen de 'last mile' is nog van koper.
Een uitzondering is Verizon, bezig met een van de meest ambitieuze projecten. Ze willen FTTH voor de helft van hun klanten (18m homes) in 2010 tegen kosten van $18 mrd (brand name: FiOS). Het Franse Iliad (brand name Free) legt in Parijs een FTTH netwerk aan (met enige steun van de overheid, want ze krijgen voordelige tarieven voor toegang tot stoepen en riolen).
Kabelboeren ofwel kabeltv-aanbieders:
Zij vertrouwen grotendeels op de DOCSIS-standaard. De laatste incarnatie, DOCSIS 3.0, is nog experimenteel en belooft een bandbreedte van 160 Mbps.
Een uitzondering is het Franse Noos-Numericable, dat wel FTTH aanlegt. Ook hier geldt: het grootste deel van het netwerk is al verglaasd (Comcast zegt: 90%!), alleen de 'last mile' is van coax.
Nieuwkomers (zie dit overzicht van Dirk van der Woude):
Vooral overheden. Het bekendste voorbeeld is Citynet in Amsterdam. OnsNet Nuenen (eigendom van NEM Nuenen, met een cooperatie als aandeelhouder; service provider is Edutel) is reeds in gebruik en heeft de bandbreedte gratis verhoogd naar 100 Mbps voor alle abonnees. Prijs: 36 EUR/maand.
Zij wijzen allemaal op het economische en sociale belang van een weldadige breedbandverbinding. Bovendien erkennen zij de nieuwe trend (Web 2.0, Telco 2.0): een aanbieder moet beschikken over een eersteklas netwerk met lage kosten, de applicaties zitten steeds meer aan de rand van het netwerk (denk aan VoIP, waarvoor je geen telecombedrijf meer nodig hebt als je maar breedband hebt). Bovendien is verticale integratie voor telecombedrijven te hoog gegrepen: ze hebben geen verstand van applicaties of content, ze moeten dat alleen maar mogelijk maken door een 'fat pipe' aan te bieden.
Persoonlijk geloof ik in de FTTH case. Ik zie de vraag sterk stijgen, door zaken als gaming, video uploads en HDTV. Dit artikel in Trouw is een goede illustratie hiervoor. Daar komt bij dat de prijzen van FTTH (glas, apparatuur, installatie) sterk dalen. Verizon geeft hiervan mooi getuigenis bij zijn kwartaalcijfers. De meest recente laten een prijsdaling zien van 1220 $/aansluiting eind 2005 naar 933 $/aansluiting in 06Q3. Dat moet eind dit jaar zakken naar 880 en naar 650 in 2010. Je zou nog kunnen verdedigen wat bedrijven als KPN doen (eerst fiber naar de street cabinets en te zijner tijd doortrekken naar de abonnees), maar het is de vraag of je dan niet te laat bent. Het aanleggen duurt immers lang en de vraag blijft maar groeien. Nieuwkomers hanteren zeer lage tarieven om snel marktaandeel te winnen. Ook Dick Wessels niet stil. Hij wordt in deze artikelenserie met z'n Reggefiber naar voren geschoven als koning van de glasvezel. Reggefiber is de markt aardig aan het consolideren en heeft de zeggenschap bij GNEM/XMS (Arnhem, Nijmegen etc.), GNA (Amsterdam), Eurofiber (bedrijven), Fastfiber (bedrijfsterreinen) en Lijbrandt (Bollenstreek). Ten slotte: een interessante optie voor KPN zou zijn eenvoudig Reggefiber te kopen, maar dat wordt steeds moeilijker (NMa) naarmate KPN en Reggefiber marktaandeel winnen.
Koperboeren ofwel telecomproviders (PTTs en alternatieve aanbieders):
Zij houden het dikwijls op de mogelijkheden van xDSL-technologie om de bandbreedte verder op te voeren. John Cioffi gelooft zelfs dat koper uiteindelijk meer mogelijkheden biedt dan glasvezel. De nieuwste xDSL-variant, VDSL2, belooft 100 Mbps.
Recent spraken BT en AT&T uit de business case van FTTH (fiber to the home) niet rond te krijgen. Ze vinden FTTH te duur; de investeringen worden volgens deze bedrijven (en de meeste andere, inclusief KPN en Deutsche Telekom) niet gerechtvaardigd door de vraag. Zij brengen de fiber niet verder dan een node (FTTN) of street cabinet, het laatste stuk naar de klant is de bestaande koperdraad. FTTH passen zij hooguit toe in nieuwe wijken. Overigens moet je je realiseren dat glasvezel al een groot deel van alle netwerken uitmaakt, namelijk in de backbone en de lange-afstandsverbindingen. Alleen de 'last mile' is nog van koper.
Een uitzondering is Verizon, bezig met een van de meest ambitieuze projecten. Ze willen FTTH voor de helft van hun klanten (18m homes) in 2010 tegen kosten van $18 mrd (brand name: FiOS). Het Franse Iliad (brand name Free) legt in Parijs een FTTH netwerk aan (met enige steun van de overheid, want ze krijgen voordelige tarieven voor toegang tot stoepen en riolen).
Kabelboeren ofwel kabeltv-aanbieders:
Zij vertrouwen grotendeels op de DOCSIS-standaard. De laatste incarnatie, DOCSIS 3.0, is nog experimenteel en belooft een bandbreedte van 160 Mbps.
Een uitzondering is het Franse Noos-Numericable, dat wel FTTH aanlegt. Ook hier geldt: het grootste deel van het netwerk is al verglaasd (Comcast zegt: 90%!), alleen de 'last mile' is van coax.
Nieuwkomers (zie dit overzicht van Dirk van der Woude):
Vooral overheden. Het bekendste voorbeeld is Citynet in Amsterdam. OnsNet Nuenen (eigendom van NEM Nuenen, met een cooperatie als aandeelhouder; service provider is Edutel) is reeds in gebruik en heeft de bandbreedte gratis verhoogd naar 100 Mbps voor alle abonnees. Prijs: 36 EUR/maand.
Zij wijzen allemaal op het economische en sociale belang van een weldadige breedbandverbinding. Bovendien erkennen zij de nieuwe trend (Web 2.0, Telco 2.0): een aanbieder moet beschikken over een eersteklas netwerk met lage kosten, de applicaties zitten steeds meer aan de rand van het netwerk (denk aan VoIP, waarvoor je geen telecombedrijf meer nodig hebt als je maar breedband hebt). Bovendien is verticale integratie voor telecombedrijven te hoog gegrepen: ze hebben geen verstand van applicaties of content, ze moeten dat alleen maar mogelijk maken door een 'fat pipe' aan te bieden.
Persoonlijk geloof ik in de FTTH case. Ik zie de vraag sterk stijgen, door zaken als gaming, video uploads en HDTV. Dit artikel in Trouw is een goede illustratie hiervoor. Daar komt bij dat de prijzen van FTTH (glas, apparatuur, installatie) sterk dalen. Verizon geeft hiervan mooi getuigenis bij zijn kwartaalcijfers. De meest recente laten een prijsdaling zien van 1220 $/aansluiting eind 2005 naar 933 $/aansluiting in 06Q3. Dat moet eind dit jaar zakken naar 880 en naar 650 in 2010. Je zou nog kunnen verdedigen wat bedrijven als KPN doen (eerst fiber naar de street cabinets en te zijner tijd doortrekken naar de abonnees), maar het is de vraag of je dan niet te laat bent. Het aanleggen duurt immers lang en de vraag blijft maar groeien. Nieuwkomers hanteren zeer lage tarieven om snel marktaandeel te winnen. Ook Dick Wessels niet stil. Hij wordt in deze artikelenserie met z'n Reggefiber naar voren geschoven als koning van de glasvezel. Reggefiber is de markt aardig aan het consolideren en heeft de zeggenschap bij GNEM/XMS (Arnhem, Nijmegen etc.), GNA (Amsterdam), Eurofiber (bedrijven), Fastfiber (bedrijfsterreinen) en Lijbrandt (Bollenstreek). Ten slotte: een interessante optie voor KPN zou zijn eenvoudig Reggefiber te kopen, maar dat wordt steeds moeilijker (NMa) naarmate KPN en Reggefiber marktaandeel winnen.
Abonneren op:
Posts (Atom)