Femtocell vs. homezone

Femtocells (of picocells) zijn basistations voor de eindgebruiker, waardoor de dekking van mobiele netwerken binnenshuis het gewenste niveau haalt. Onder bloggende analisten is het onderwerp al enige tijd 'hot'.

De betekenis ervan wordt duidelijk als je de femtocell beziet in het licht van FMS (fixed mobile subsitution, een tool voor mobiele operators) en vooral FMC (fixed mobile convergence, een tool voor vaste aanbieders).


Verhouding tot FMC

Vaste operators, met name BT (Fusion), DT (T-One), FT (Unik, Unique), TI (Unica) en TeliaSonera (HomeFree) zijn ermee actief: met een handset bel je thuis via WiFi (backhaul via DSL) en elders via het mobiele netwerk van een partner. De gebruikte technologie is in veel gevallen UMA ('unlicensed mobile access'). Zie de tabel.


Technische problemen

Er liggen ook nog een paar technische hindernissen voor femtocells:

• De technologie is nog niet uitontwikkeld. Er is nog geen standaard, laat staan commercieel verkrijgbare produkten.


• Net als bij UMA is handover een probleem: een gesprek mag niet wegvallen als de beller het huis verlaat.


• Zeker in het begin zal de prijs vrij hoog zijn ($100). De operator zal deze allicht moeten subsidieren.

Concurrentie van FMS

De Duitse trend van homezones (jaren geleden begonnen door O2: Genion service) breidt zich over Europa uit en biedt in zekere zin ook wat femtocells willen: thuis eenvoudig en goedkoop bellen (ook al lost de homezone het\nprobleem van gebrekkige indoor coverage niet op). Onderzoek toont aan dat gebruikers nu eenmaal vaak kiezen voor de mobiele telefoon, ook als een vaste lijn binnen bereik is. De homezone heeft daarbij het voordeel dat geen extra hardware of een DSL-lijn nodig is. Een nadeel is weer dat de homezone-diensten alleen gelden voor spraak.

Opvallend is dat juist in Duitsland een UMA-produkt (T-One van Deutsche Telekom) bij gebrek aan succes van de markt gehaald is. Misschien hebben de femtocells meer succes.

Vast vs. draadloos: mobiel wint

Wat is aantrekkelijker, vast of draadloos? Laten we eens kijken naar de verschillen op een paar kritieke punten.

Vooraf: Het draadloze segment bestaat uit een heleboel deelsegmenten (volgens het stramien PAN, LAN, WAN, MAN: personal area network, local AN, wide AN, metro AN). De belangrijkste, in omgekeerde volgorde:

• xMax: start-up xG Technologies beweert in de VS een landelijke dekkend netwerk te kunnen bouwen voor $15m. Onlangs naar de beurs gegaan in London. Omzet: 0.
• WiMAX (WiBro): vooralsnog hoofdzakelijk toepassing in landelijke gebieden en de derde wereld. Intel en Motorola geloven er heilig in, Nokia is ook toegetreden. Vooralsnog is de belangrijkste service provider Sprint Nextel, maar dat moet het netwerk nog bouwen. Sprint ziet het als aanvulling op de bestaande netwerken (CDMA, iDEN).
• Mobiel: volop operationeel, groot bereik, ook in-door.
• WiFi: vooral toegepast in-door, op vliegveleden, etc. De nieuwe 802.11n standaard rekt bereik en signaalsterkte op.
• Bluetooth, UWB, NFC, ZigBee, WiBree, RFID: allemaal voor de korte afstand (in-home networking en machine-to-machine communicatie).

1. Kosten
Draadloos is goedkoper dan vast want de stoep hoeft niet open. Hoe langer het bereik van een basisstation en hoe sterker het signaal, hoe lager de kosten. Mobiel wint vanwege het bewezen track record. De stabiliteit is voldoende om het van vast te winnen. WiMAX enz. moeten zich nog bewijzen, en dat duurt nog een paar jaar. Mobiel heeft dan een schier onoverbrugbare voorsprong.
2. Mobiliteit
Ook hier wint mobiel. Voor de toekomst is WiMAX (versie 802.16e) een belofte, en wie weet werkt xMax ook echt in de praktijk.
3. Innovatie
Mobiele operators leggen grote innovativiteit aan de dag. De PC-omgeving van de vaste telefonie wordt aardig naar de kroon gestoken, maar uiteraard wint de vaste telefonie het hier qua functionaliteit en services. Toch een paar mobiele ontwikkelingen:
Advertenties als nieuwe inkomstenbron (Vodafone met Google en Yahoo!).
Bankieren/betalen. Zie Rabo Mobiel, maar ook Cingular heeft plannen. In Parijs kun je er straks de metro mee betalen.
Tarifering: gratis on-net bellen (d.w.z. tussen abonnees onderling of meer specifiek: tussen familieleden onderling), goedkoop bellen vanuit huis (Vodafone's Homezone en Genion van O2).
Internettoegang: Web'n'Walk van T-Mobile maar vooral de nieuwe X-Series van 3G UK.
4. Convergentie (FMC: fixed/mobile convergence)
Operators, vast en mobiel, willen een compleet pakket kunnen aanbieden (triple play, quadruple play). Een kwestie van marketing. Ik denk dat er zeker een markt voor is (vooral in de VS stelt men de eenvoud op prijs), maar veel mensen willen toch individuele producten kunnen blijven kiezen.
BT treedt op als reseller van Vodafone, en Vodafone treedt op als reseller van ... BT!
Een ander element is: met dezelfde handset overal kunnen bellen. Met de mobiele telefoon kan dat al; de PTTs proberen dit nadeel in te lopen door UMA handsets aan te bieden: thuis bellen via WiFi (een box aangesloten op de ADSL-verbinding), elders via het mobiele netwerk van een partner. BT heeft de Fusion phone (samenwerking met Vodafone) en Orange/France Telecom/Wanadoo de Unique/Unik service. De onvangst in de markt is lauwtjes.
Hier is het wat mij betreft een gelijkspel van vast en mobiel.

Conclusie
Mobiel wint wat mij betreft vanwege de groei. Vaste telefonie krimpt en breedband is een lage-marge business.
Het gaat vooral tussen vast en mobiel (GSM, UMTS, etc). Andere technologieen doen voorlopig nog niet echt mee. Mobiel moet het hebben van mobiliteit, overal dekking en verbeterende kwaliteit. De strategie is vooral: FMS (fixed/mobile substitution), want de PTT (de vaste lijn) is staatsvijand #1. Vast moet het vooral hebben van breedband en probeert terug te slaan met FMC (maar dat kan een mobiele operator ook).